Archive for the ‘Greece’ category

Launch of Radical Islam Monitor in Southeast Europe (RIMSE)

February 23, 2011

 

Radical Islam Monitor in Southeast Europe (RIMSE) seeks to expose Islamist activities (both violent and non violent) in the region of Southeast Europe.

Special attention will be given to Islamist activities taking place in Greece.

RIMSE argues that the threat posed to the West in general and to Southeast Europe in particular is not by Islam as a faith but by Islamism as a totalitarian political ideology.
Website: http://www.rimse.gr

Advertisements

Διεθνής οικονομική κρίση και «αλλαγή υποδείγματος»

February 2, 2009

Του Χρύσανθου Λαζαρίδη, αντιπροέδρου του ΔΣ/Δ21

2α Φεβρουαρίου 2009

 
Σε προηγούμενο σημείωμά μας, επιχειρήσαμε μιαν αποτίμηση των συνεπειών της πρόσφατης διεθνούς οικονομικής κρίσης.
Θα επιμείνουμε στο ίδιο θέμα, προσπαθώντας να αναδείξουμε τη «βέλτιστη διέξοδο». Και θα ξεκινήσουμε με δύο παρατηρήσεις:
* Πρώτον, η σημερινή κρίση – σε ό,τι αφορά τα οικονομικά της αίτια και τις οικονομικές επιπτώσεις της – δεν είναι μεγαλύτερη από εκείνη του 1929 (ακόμα τουλάχιστον). Μετά την Κρίση του 1929, είχαμε κατάρρευση των διεθνών αγορών, κατάρρευση του διεθνούς πολιτικού συστήματος, πρωτοφανή κατάρρευση τιμών. Είχαμε 25% ανεργία στις ΗΠΑ, είχαμε πτωχεύσεις της τάξης του 20% των επιχειρήσεων και κατασχέσεις της τάξης του 25% των κατοικιών που φτιάχτηκαν με τραπεζικά δάνεια. Σήμερα οι επιπτώσεις της κρίσης που έχουμε ήδη βιώσει, αλλά κι αυτές που φοβούνται ακόμα και οι πιο απαισιόδοξοι, απλώς δεν συγκρίνονται με εκείνη την καταστροφή.
Ακόμα, η σημερινή κρίση δεν συγκρίνεται με την επόμενη χειρότερη μετά το 1929: Στη δεκαετία του Ά70 ξέσπασαν τρείς σοβαρότατες κρίσεις: Η πρώτη (Αύγουστος 1971- Ιανουάριος 1973) οδήγησε στην κατάρρευση του συστήματος σταθερών νομισματικών ισοτιμιών (Μπρέττον –Γούντς). Στη συνέχεια ξέσπασε η πρώτη πετρελαϊκή κρίση (Οκτώβριος 1973), ακολούθησε κύμα βαθιάς ύφεσης σε όλο τον κόσμο, όταν στις ΗΠΑ μπήκε δελτίο στα καύσιμα (για πρώτη φορά μεταπολεμικά), ενώ χώρες όπως η Βρετανία και η Ολλανδία αναγκάστηκαν τότε να καταφύγουν στη στήριξη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Μόλις οι παγκόσμιες οικονομίες άρχισαν να συνέρχονται, ξέσπασε η δεύτερη πετρελαϊκή κρίση (1979 αμέσως μετά την Ιρανική Επανάσταση), οδηγώντας σε νέο κύμα ύφεσης και πληθωρισμού ταυτόχρονα (φαινόμενο που ονομάστηκε στασιμοπληθωρισμός, όταν αχρηστεύθηκαν όλα τα «συμβατικά» εργαλεία άσκησης οικονομικής πολιτικής). Στις ΗΠΑ ο πληθωρισμός ξεπέρασε το 16% και η ανεργία ανέβηκε πάνω από το 12%.
Για να έχουμε μια σύγκριση με τα σημερινά δεδομένα, η ανεργία στις ΗΠΑ βρίσκεται τώρα γύρω στο 7,2%, ενώ ο πληθωρισμός δεν ξεπερνά το 2%. Σίγουρα δεν έχουμε «στασιμοπληθωρισμό» (καταστροφική συνύπαρξη βαθιάς ύφεσης και καλπάζοντος πληθωρισμού) όπως συνέβη στη δεκαετία του Ά80. Αλλά δεν έχουμε ούτε «μεγάλη κατάρρευση» (Depression) Εισοδήματος και τιμών όπως συνέβη στις αρχές της δεκαετίας του Ά30.

 

Η σημερινή κρίση μπορεί να είναι από οικονομική άποψη ηπιότερη κι από τεχνική άποψη πιο περίπλοκη, αλλά έχει ένα κοινό σημείο με τις δύο προηγούμενες (του 1929 και της δεκαετίας του Ά70): Όπως κι εκείνες, έχει «σεισμικές» πολιτικές συνέπειες. Αλλάζει τους συσχετισμούς ανάμεσα στα κράτη, αλλάζει τους συσχετισμούς μέσα στις κοινωνίες, αλλάζει τους συσχετισμούς στο χώρο των ιδεών (τόσο μέσα σε κάθε κοινωνία ξεχωριστά όσο και διεθνώς), αν και όχι αναγκαστικά προς την ίδια κατεύθυνση…
Με δύο λόγια τέτοιες μεγάλες κρίσεις αλλάζουν τη δυναμική των γεγονότων, μεταστρέφουν τις διεθνείς τάσεις, ανατρέπουν τις ισορροπίες παντού. Θέτουν σε κίνηση (κοινωνικούς) μετασχηματισμούς και (πολιτικές) συγκρούσεις που οδηγούν σε αναζήτηση νέων ισορροπιών, πάνω σε νέα μοντέλα και νέα αξιακά προτάγματα.
— Η μεγάλη Κρίση του 1929 αποσταθεροποίησε τις φιλελεύθερες δημοκρατίες και τις ανοικτές οικονομίες σε όλο τον κόσμο. Με αποτέλεσμα να ενισχυθούν ολοκληρωτικά κινήματα και καθεστώτα, να επικρατήσει καθεστώς προστατευτισμού, να γνωρίσουν νέα έξαρση οι εθνικιστικοί ανταγωνισμοί, να καταρρεύσει το διεθνές πολιτικό σύστημα (που στηριζόταν ως τότε στην Κοινωνία των Εθνών), να καταρρεύσει η διεθνής «οικονομική τάξη» (που στηριζόταν ως τότε στον κανόνα χρυσού και στο ελεύθερο εμπόριο), και να οδηγηθεί ο κόσμος στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
— Η τριπλή Κρίση της δεκαετίας του Ά70 προκάλεσε επίσης μεγάλες πολιτικές αλλαγές παντού: Στις ΗΠΑ επικράτησε η νέο-δεξιά του Ρόναλντ Ρέηγκαν, στη Βρετανία η νεοφιλελεύθερη Μάργκαρετ Θάτσερ, στη Γερμανία ο Χριστιανοδημοκράτης Χέλμουτ Κολ, ενώ στη Γαλλία ήλθαν στην εξουσία οι Σοσιαλιστές του Φρανσουά Μιτεράν (όπως Σοσιαλιστές ήλθαν στην εξουσία, για πρώτη φορά, στη μετα-φρανκική Ισπανία με την Φελίπε Γκονζάλες, στην Ιταλία με τον Μπετίνο Κράξι και στην Ελλάδα με τον Ανδρέα Παπανδρέου), ενώ στην κομμουνιστική Πολωνία ξέσπαγε η εργατική εξέγερση της Αλληλεγγύης και στην ΕΣΣΔ άρχιζε η ρευστή μετά-Μπρέζνιεφ εποχή).
Δεν είχαμε τότε Πόλεμο, είχαμε όμως, σοβαρή επιδείνωση των διεθνών σχέσεων, πρόσκαιρη επιστροφή σε ψυχροπολεμικό κλίμα (1983-85) κι ύστερα απότομη «τήξη των πάγων» με την «περεστρόϊκα» του νέου σοβιετικού ηγέτη Μιχαήλ Γκορμπατσόφ (1986-89), διάλυση του κομμουνιστικού συνασπισμού κατάρρευση του διπολισμού (1989), διάλυση της ίδιας της ΕΣΣΔ (1991) κι ύστερα ένα «ντόμινο» εξελίξεων τόσο στην ανατολική Ευρώπη και τα Βαλκάνια, όσο και στην Δυτική Ευρώπη (Νομισματική και Πολιτική Ένωση της Ευρώπης) κλπ.
Δεν χρειάζεται, λοιπόν, μια διεθνής οικονομική κρίση να έχει στο οικονομικό πεδίο τις εφιαλτικές διαστάσεις εκείνης του 1929, ούτε χρειάζεται να οδηγήσει σε Πόλεμο (όπως ο Β΄ Παγκόσμιος) για να αποτελέσει «σημείο καμπής» των διεθνών εξελίξεων. Αρκεί να έχει πολιτικές επιπτώσεις παντού, σε μεγάλες κοινωνίες και ισχυρές οικονομίες ξεχωριστά, αλλά και στο διεθνές σύστημα συνολικά. Αρκεί να υπονομεύει ή να ανατρέπει τις «σταθερές» της διεθνούς τάξης πραγμάτων, για να αποτελέσει αφετηρία νέων ανατροπών, νέων ανακατατάξεων και νέων συσχετισμών.

 

Πολιτικές ανακατατάξεις και «συστημικές» ανατροπές

 

* Δεύτερον, η πρόσφατη κρίση ανατρέπει πλήρως τη «νέα τάξη πραγμάτων» που γνωρίσαμε μετά το 1989:
— Η παγκόσμια κυριαρχία των ΗΠΑ αμφισβητήθηκε ευθέως τόσο στρατιωτικά (στο Ιράκ, αλλά και στο Αφγανιστάν) όσο και οικονομικά. Το αμερικανικό δημόσιο χρέος από 70% του ΑΕΠ που ήταν πριν δύο χρόνια κι από 88% που ήταν πέρσι το Σεπτέμβριο, πλησιάζει ήδη και μπορεί να ξεπερνά το 100%! Χώρες που χρωστάνε ένα ετήσιο ΑΕΠ θεωρούνται «προβληματικές» (αν και το κριτήριο αυτό είναι μάλλον συμβατικό). Εν πάση περιπτώσει, το διεθνές οικονομικό σύστημα δεν μπορεί να στηρίζεται σε ένα νόμισμα – το δολάριο – χώρας που θεωρείται ήδη «υπερχρεωμένη».
— Επίσης το δόγμα των ανοικτών αγορών της «παγκοσμιοποίησης» αμφισβητείται επίσης, όπως η δεσπόζουσα θέση των τραπεζών στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα.
— Ακόμα, ο διεθνής καταμερισμός εργασίας – με τις αγροτικές χώρες του Τρίτου κόσμου να παράγουν φθηνά αγροτικά προϊόντα, τις ανερχόμενες ασιατικές δυνάμεις να παράγουν φθηνά βιομηχανικά προϊόντα, τις ΗΠΑ να παράγουν …καταναλωτική ζήτηση για τα προϊόντα όλων των άλλων, συσσωρεύοντας δικά τους ελλείμματα, την Ευρώπη να δίνει έμφαση στη νομισματική σταθερότητα, αντί για την ανάπτυξη – αυτός ο καταμερισμός εργασίας οδήγησε όλους στα πρόθυρα της χρεοκοπίας και το διεθνές σύστημα σε μια αυτό-αναπαραγόμενη ύφεση.
— Τέλος, η αποδυνάμωση του έθνους-κράτους, υπέρ των αγορών αφενός κι υπέρ των υπερεθνικών οργανισμών αφετέρου, κατέρρευσε επίσης με πάταγο. Όταν ξέσπασε η κρίση, κάθε χώρα ανέλαβε μόνη της να σώσει την οικονομία της. Ο «προστατευτισμός» επέστρεψε (με ήπια και συγκεκαλυμμένη μορφή, ως «αναγκαία επιδότηση» στις αυτοκινητοβιομηχανίες των δυτικών χωρών), το «Σύμφωνο Σταθερότητας» χαλάρωσε μέχρις… εξαφανίσεως στην ευρωζώνη (πώς να βάλει σε «επιτήρηση» 11 από τις 15 χώρες τις ευρωζώνης ταυτόχρονα;) ενώ επέστρεψε ξανά στο προσκήνιο μια λέξη «απαγορευμένη» τις τελευταίες δεκαετίες: η κρατικοποίηση.
Εκεί που αμφισβητούσαν το ρόλο και την ύπαρξη των εθνικών κρατών, τώρα ανατέθηκε στα κράτη να σώσουν την «παγκοσμιοποιημένη» οικονομία…
Εκεί που θεωρούσαν ότι η απορρύθμιση κάθε εγχώριας οικονομίας βοηθά την αυτορρύθμιση της παγκόσμιας οικονομίας, τώρα αποκαλύφθηκε ότι η παγκόσμια οικονομία είχε τόσο πολύ απορρυθμιστεί, που δεν μπορούσε πλέον να αυτό-ρυθμιστεί!

 

 
Νέος ισορροπίες και εθνικό κράτος
— Σήμερα δεν χρειαζόμαστε νέο κρατισμό, αλλά νέα ρύθμιση των αγορών.
— Δεν χρειαζόμαστε να επιστρέψουν οι ΗΠΑ σε ρόλο «χωροφύλακα» ούτε να αναδειχθεί νέος διεθνής «χωροφύλακας». Χρειαζόμαστε νέες ισορροπίες που να περιορίζουν τους «βαθμούς ελευθερίας» των ισχυρών σε βάρος των αδυνάτων.
— Χρειαζόμαστε, ακόμα, νέο διεθνή καταμερισμό εργασίας: όπου οι Ασιάτες θα καταναλώνουν περισσότερο και θα αποταμιεύουν λιγότερο, οι Αμερικανοί θα κάνουν ακριβώς το αντίθετο – θα αποταμιεύουν περισσότερο και θα καταναλώνουν λιγότερο – οι Ευρωπαίοι θα δώσουν μεγαλύτερη έμφαση στην ανάπτυξη και λιγότερη έμφαση στη νομισματική σταθερότητα, οι Κινέζοι θα αφήσουν το νόμισμά τους να ανατιμηθεί γιατί δεν μπορούν να αναπτύσσονται συνεχώς σε βάρος των οικονομιών που εισάγουν τα προϊόντα τους.
Πάνω απΆ όλα, όμως, οφείλουμε να αποφύγουμε μιαν επιστροφή στον Ψυχρό Πόλεμο. Ρώσοι και Αμερικανοί έχουν μόνο να ωφεληθούν αν τολμήσουν στρατηγική σύγκλιση μεταξύ τους. Αντίθετα και οι δύο θα χάσουν αν παραμείνουν σε τροχιά ψυχροπολεμικής αντιπαράθεσης.
Μια στρατηγική σύγκλιση ΗΠΑ-Ρωσίας μπορεί να διευκολύνει την επίλυση των περισσότερων περιφερειακών προβλημάτων. Μια στρατηγική αντιπαράθεση μεταξύ τους, θα επιδεινώσει την θέση και των δύο και θα αποδυναμώσει τη σχετική ισχύ τους σε βάρος όλων των εχθρών τους, αλλά κι όλων των επίδοξων ανταγωνιστών τους στο μέλλον.
Μια νέα διεθνής ισορροπία μπορεί να ξεκινήσει μόνο από τη στρατηγική σύγκλιση ΗΠΑ-Ρωσίας. Για να το πούμε σχηματικά, οι Αμερικανοί πρέπει να αποκολληθούν από τις ψυχροπολεμικές εμμονές του (κατά της Ρωσίας), οι Ευρωπαίοι πρέπει να ξεπεράσουν τον Μονεταρισμό τους (σΆ ότι αφορά τη διαχείριση του κοινού τους νομίσματος), οι Κινέζοι πρέπει να ξεπεράσουν το Μερκαντιλισμό (να μην επεκτείνονται εμπορικά καταστρέφοντας τις οικονομίες των ίδιων των πελατών τους) και οι ?ραβες να ελέγξουν τον ισλαμικό φονταμενταλισμό τους.
Για να συμβούν όλα αυτά, ωστόσο, υπάρχει μια ουσιώδης προϋπόθεση: Τα εθνικά κράτη, μικρά και μεγάλα, να ανακτήσουν το ρόλο τους. Γιατί με αδύναμα ή μισό-διαλυμένα εθνικά κράτη, ούτε ρύθμιση των οικονομιών μπορεί να υπάρξει, ούτε δημοκρατία μέσα στις ξεχωριστές κοινωνίες, ούτε ισορροπία και συνεννόηση στις μεταξύ τους σχέσεις. Η ταυτόχρονη αναζήτηση ρύθμισης των οικονομιών, πολιτικής δημοκρατίας και διεθνούς ισορροπίας, προϋποθέτει ανάκτηση ρόλου κι ενδυνάμωση των εθνικών κρατών.
Οι νεοφιλελεύθερες ακρότητες, η φενάκη της παγκοσμιοποίησης, η πολύ-πολιτισμικότητα που διαλύει τα εθνικά κράτη και το ιδεολόγημα της «παγκόσμιας διακυβέρνησης», είναι όλα διαφορετικές – και αξεχώριστες – όψεις του ίδιου πράγματος. Όλα τους κατέτειναν στην εξαφάνιση του εθνικού κράτους:
Ο νεοφιλελευθερισμός ακύρωνε τον κρατικό παρεμβατισμό, αλλά και κάθε ρυθμιστικό ρόλο του κράτους. Η παγκοσμιοποίηση κατέλυε την έννοια της εθνικής κυριαρχίας και τον πολιτικό ρόλο των κρατών στις διεθνείς σχέσεις. Η «πολύ -πολιτισμικότητα» κατέλυε την ιδεολογική συγκρότηση των εθνών στο εσωτερικό τους. Και η παγκόσμια διακυβέρνηση υπήρξε το ιδεολόγημα εν ονόματι του οποίου μεταφέρθηκαν εθνικές εξουσίες σε διεθνή όργανα, όπου δεν υπήρχε δημοκρατικός έλεγχος. Και συρρικνώθηκε η πολιτική δημοκρατία μέσα στα εθνικά κράτη.
Δεν είναι δυνατόν να αμφισβητηθούν κάποια από τα ιδεολογήματα αυτά, χωρίς να αμφισβητηθούν όλα τα υπόλοιπα. Δεν είναι δυνατόν να αποδυναμώνουμε εσωτερικά τη νομιμοποιητική βάση και τις εξουσίες του εθνικού κράτους, αλλά να του αναθέτουμε αυξημένο ρόλο στη ρύθμιση των αγορών. Δεν είναι δυνατόν να το επαναφέρουμε σε κεντρικό ρόλο για την αναζήτηση διεθνών ισορροπιών, αλλά να του αμφισβητούμε την εσωτερική συνοχή του.
Τα τρία αιτήματα της σημερινής συγκυρίας – η ρύθμιση των αγορών, η ισορροπία στις διεθνείς σχέσεις και η πολιτική δημοκρατία μέσα στις κοινωνίες – όλα απαιτούν και προϋποθέτουν ισχυρά εθνικά κράτη. Αυτή είναι η αλλαγή διεθνούς «υποδείγματος», που ήδη συντελείται.
Η τελευταία οικονομική κρίση αυτό ακριβώς υπογραμμίζει. Κι όλοι αρχίζουν να το αντιλαμβάνονται. Ελπίζουμε οι Έλληνες να μη είναι οι τελευταίοι που θα το καταλάβουν…

Πηγές πληροφόρησης για την παγκόσμια οικονομική κρίση

January 4, 2009

Ιωάννης Μιχαλέτος

 

Η τωρινή παγκόσμια οικονομική κρίση είναι κατά τα φαινόμενα η δριμύτερη από την περίοδο 1929-’33.

 
Οι παρακάτω έγκυρες πηγές δίνουν μια σφαιρική εικόνα για τον ερευνητή, σπουδαστή και κάθε ενδιαφερόμενο πολίτη. Εμπεριέχονται ακαδημαϊκές αναλύσεις, επιχειρηματικές αναφορές και στατιστικά-ιστορικά στοιχεία.
Είναι βέβαιο ότι η «Γνώση είναι δύναμη», σε χαλεπούς καιρούς.

 
Η κατάρτιση του καταλόγου των πηγών έγινε από μελετητή που εδρεύει στη Φλωρεντία της Ιταλίας.

 
Systemic Banking Crises – a new database by Dr. Luc Laeven and Dr. Fabian Valencia – provides information on the timing of systemic banking crises and policy responses of governments. “The database covers the universe of systemic banking crises for the period 1970-2007, with detailed data on crisis containment and resolution policies for 42 crisis episodes, and also includes data on the timing of currency crises and sovereign debt crises.” Access is at: http://www.imf.org/external/pubs/ft/wp/2008/wp08224.pdf

 

Prof. Greg Mankiw of Harvard  posted an article ‘How to Recapitalize the Financial System’ at: http://gregmankiw.blogspot.com/

Prof. Franklin Allen (Wharton) new paper (21st of  Sept.) – Market Illiquidity and Financial Instability – is now available at: http://finance.wharton.upenn.edu/~allenf/download/Vita/Allen%20essay.pdf

See also the Knowledge@Wharton site at: http://knowledge.wharton.upenn.edu/index.cfm.

 

The new IMF World Economic Outlook was released this week [PDF] at: http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2008/02/pdf/text.pdf.  The accompanying press release is at: http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2008/02/pdf/exesum.pdf   The new report concludes that “The world economy is now entering a major downturn in the face of the most dangerous shock in mature financial markets since the 1930s.”

 

Chatham House (London) published a special (PDF) supplement on the financial crisis on the 3rd of October at: http://www.chathamhouse.org.uk/publications/twt/archive/view/-/id/1807/

 

Two Chicago professors – Gary Becker (Economics) and Richard Posner (Law) maintain a joint blog, with commentary on the Crisis, at: http://www.becker-posner-blog.com/archives/2008/09/the_financial_c_1.html

 

A bibliography of previous financial crises is available at: http://aaupnet.org/news/bfu/finance/list.html.  The Library provides access to the EconLit database of Economic Literature (since 1969; updated weekly).  Enter via this Catalogue entry: http://biblio.iue.it/record=b1244831

 

The Data Portal of the EUI Library provides access to major subscription economic databases – and description pages for first-time users – at:
http://www.eui.eu/LIB/Guides/Economics/Statistics/IndexFile.shtml

 

The Library provides full-text access to The Economist online (via the Catalogue) from 1998 to present.  Paper copies of The Economist are available at the Library desk, the VSP, Convento and La Fonte.  Copies of The Financial Times are available at the Library, the VSP, Convento, La Fonte and Malafrasca.  A full archive is available on Lexis-Nexis.  A copy of Il Sole 24 Ore is available at the Library desk.

 

Datastream is the EUI’s premier database for real-time financial information and financial time-series.  First-time users of Datastream should consult this Library instruction page: http://www.eui.eu/LIB/Guides/Economics/Statistics/Descriptions/datastream.shtml. A link takes users to the PDF guide and the (advanced) Excel for Datastream manual.  Four paper copies of the Datastream guide are available in the EUI Library at: 005.369.  Users will find further details of series updates in the Datastream Extranet support site, which requires Login: xeuu901eb and Password econ.  The Extranet is at: http://extranet.datastream.com//LOGON.ASPX?URL=http://extranet.datastream.com/index.htm

 

A list of Banking journals subscribed to by the Library is on this directory page: http://py5uy3as4q.search.serialssolutions.com/?V=1.0&L=PY5UY3AS4Q&N=100&S=SC&C=BU0220

 

 

The ECB Statistical Data Warehouse provides updated data on all major Eurozone indicators at: http://sdw.ecb.europa.eu/

 

Web Directory of Economics & Finance: The Library provides a directory of free internet sites related to economic statistics at: http://www.eui.eu/LIB/Guides/Economics/Statistics/online_archive.shtml

 

The European Commission’s Directorate General for Economic and Financial Affairs web site is at: http://ec.europa.eu/dgs/economy_finance/index_en.htm.  ECFin forecasts are on this page: http://ec.europa.eu/economy_finance/eu_economic_situation/eu_economic_situation5857_en.htm

 

Central Banks: The Bank of International Settlements maintains a Research Hub of central bank position and discussion papers at: http://www.bis.org/cbhub/index.htm

 

Financial Economics Books at the EUI Library are in the 332 range on the entry level floor.  To browse via the Catalogue, click on ‘Dewy’ on the right side of the Catalogue: http://www.eui.eu/LIB/Catalogue/ and enter ‘332.’

 

Erasmus University maintains a page on ‘Famous First Bubbles’ at http://people.few.eur.nl/smant/m-economics/bubbles.htm

 

Credit Slips at http://www.creditslips.org/  is a site dedicated to credit and bankruptsy

 

Calculated Risk is a New York-based web blog dedicated to financial markets at: http://calculatedrisk.blogspot.com/

 

The European State Finance Database is compiled by Prof. R.J. Bonney from the University of Leicester (UK) at: http://www.le.ac.uk/hi/bon/ESFDB/dir.html  This site has many financial series for Europe.

 

The (US) Federal Deposit Insurance Corporation provides a wide range of topical bank data and statistics at: http://www.fdic.gov/bank/statistical/

 

Social Studies of Finance Network JISC (UK) maintains a list “established to promote scientific exchange and to encourage resource sharing in the interdisciplinary field of social studies of finance: http://www.jiscmail.ac.uk/cgi-bin/webadmin?A0=SSFN

 

Libor: Donald MacKenzie (Edinburgh University) writes on the London InterBank Offered Rate in the current London Review of Books.  The full text is at: http://www.lrb.co.uk/v30/n18/mack01_.html

 

The LSE Financial Markets Group has a dedicated news section for events and reports at: http://fmg.lse.ac.uk/news/.  See the related Centre for the Study of Capital Market Dysfunctionality at: http://www.lse.ac.uk/collections/paulWoolleyCentre/

 

FTSE International at http://www.ftse.com/  is an independent entity managed by the Financial Times and the London Stock Exchange, providing research publications and short analysis (an e-mail newsletter is available).

 

GloriaMundi is a site dedicated to information on value at risk at: http://www.gloriamundi.org/

 

‘Maintaining Stability in a Changing Financial System’ was the theme of this year’s central banking and Federal Reserve symposium at Jackson Hole (WY).  The papers are now available [PDF] at:  http://www.kc.frb.org/home/subwebnav.cfm?level=3&theID=10697&SubWeb=10660

 

 

Fellows at the Milken Institute provide analysis of the Crisis at: www.milkeninstitute.org

 

 

Ministries of Finance:  Links to worldwide ministries at: http://www.centralbanking.co.uk/links/mof.htm

 

The most important Reference Work in Academic Economics is now available electronically and on paper from the EUI Library: The 8-volume, 2008,  2nd edition of the New Palgrave Dictionary of Economics was added to the collection at the end of July.  The 2008 edition is the first update of this legendary reference work in over 20 years.  To access the online version, enter New Palgrave Dictionary of Economics Online in the Title field of the Catalogue.  An introductory flash demo of this resource is available at: http://www.dictionaryofeconomics.com/resources/about_tour (> ‘start tour’ > ‘next’).  There are many entries on finance and financial crises.

 

Analysis of the current Financial Crisis is provided on The New York Times’ DealBook, edited by Andrew Ross Sorkin at: http://dealbook.blogs.nytimes.com/.  Elsewhere in the Times, Peter Goodman reassesses Alan Greenspan’s legacy in light of the current crisis: http://www.nytimes.com/2008/10/09/business/economy/09greenspan.html?_r=1&hp&oref=slogin

 

A Risk Management Glossary is maintained by TMAC, Canada at: http://www.tmac.ca/seminars/financial-risk-glossary.html

 

For a Russian perspective on market developments, go to http://www.expert.ru/

Η κρίση του Καυκάσου και οι επιπτώσεις της στην περιοχή

November 26, 2008

του Ελευθέριου Μαυρουδή, Υποστράτηγου ε.α./ από ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ της Ο21

26η Νοεμβρίου 2008

 

 

 

Ίσως καμία χώρα της Ευρώπης καθώς και οι Η.Π.Α. δεν περίμεναν την ταχεία αντίδραση της Ρωσίας στην επέμβαση της Γεωργίας στη Νότια Οσετία. Αυτό γιατί δεν εκτίμησαν ότι καμία από τις χώρες της Κεντρικής Ασίας (με τα τεράστια αποθέματα φυσικού αερίου και πετρελαίου) ούτε οι χώρες της Βαλτικής δεν έχουν τόση σημασία για τη Ρωσία όση η Γεωργία.
Η Ρωσία μετά την επιμονή των Η.Π.Α. να εγκαταστήσουν την αντιπυραυλική ασπίδα στις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης για τον περιορισμό και αποκλεισμό της (περικύκλωσή της) και την επιτάχυνση των διαδικασιών για την ένταξη της Ουκρανίας, Γεωργίας και Σκοπίων στο ΝΑΤΟ άρχισε να αντιδρά σταθερά. Στην αρχή αντέδρασε διπλωματικά, μετά όμως διεμήνυσε ότι θα στρέψει το πυρηνικό οπλοστάσιό της κατά των νέων στρατιωτικών εγκαταστάσεων στην Ευρώπη.
Δεν θα μπορούσε άλλωστε να μην αντιδράσει γιατί βασικά ο έλεγχος των πηγών ενέργειας σε Κασπία και Κεντρική Ασία αλλά και οι αγωγοί μεταφοράς του φυσικού αερίου και του πετρελαίου αποτελούσε πάντοτε ένα σημείο τριβής μεταξύ Η.Π.Α.-Ρωσίας. Οι σημαντικότεροι αγωγοί διέρχονται από τις δύο επαρχίες Νότια Οσετία και Αμπχαζία, οι οποίες είναι μεν αυτόνομες αλλά ανήκουν στο κράτος της Γεωργίας και έχουν φιλικές σχέσεις με τη Ρωσία. Οι αγωγοί αυτοί μεταφέρουν όχι και τόσο μεγάλο ποσοστό (1-2%) της παγκόσμιας παραγωγής, αλλά έχουν τεράστια στρατηγική σημασία γιατί εκτοπίζουν τη Ρωσία, και οι Η.Π.Α. έχουν πρόσβαση στις πηγές ενέργειας της Κασπίας και Κεντρικής Ασίας, χωρίς την εμπλοκή της Ρωσίας και του Ιράν. Ειδικά ο αγωγός Μπακού-Τσεϊχάν που μεταφέρει το Αζερικό πετρέλαιο μέσω της Γεωργίας, αλλά και ο σχεδιαζόμενος αγωγός φυσικού αερίου που θα μειώσει την εξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο, και η Γεωργία, Αζερμπαϊζάν και εμμέσως η Τουρκία απειλούν με αποκλεισμό τη Ρωσία από τα εδάφη αυτά.
Η Γεωργία έχει πολλές διαφορές με τη Ρωσία: Η Νότια Οσετία που έχει 75% Οσετούς με ρωσικά διαβατήρια και δεν επιθυμεί να ανήκει στο κράτος της Γεωργίας, οι ρωσικοί αγωγοί φυσικού αερίου και πετρελαίου προς την Ευρώπη, η ένταξη της Γεωργίας στο ΝΑΤΟ και η αντιπυραυλική ασπίδα είναι μερικές από αυτές. Η Ρωσία όμως δεν έχει κανένα ενδιαφέρον αλλά και συμφέρον να καταλάβει τη Γεωργία. Η ηγεσία της Γεωργίας, αφού εφοδίασε το στρατό της με οπλικά συστήματα προερχόμενα από χώρες του ΝΑΤΟ (Η.Π.Α., Τουρκία) και Ισραήλ, και εκπαίδευσε τους αξιωματικούς και τους οπλίτες της με Αμερικανούς, Τούρκους και Ισραηλινούς, θεωρώντας ότι είναι ισχυρή, αφού δαπάνησε 5-16% του ΑΕΠ για στρατιωτικούς σκοπούς, ίσως και παροτρυνόμενη, επιτέθηκε πρώτη στη Νότια Οσετία. Ήταν μια απερίσκεπτη ενέργεια, ένδειξη αδυναμίας και όχι δύναμης. Με την ενέργειά της αυτή, εκτός από το ότι προσπάθησε να προσαρτήσει δια των όπλων την επαρχία Νότια Οσετία, προσπάθησε να συρρικνώσει και τα συμφέροντα της Ρωσίας στον Καύκασο χωρίς να λάβει υπόψη της προειδοποιήσείς της, αναγκάζοντάς την να βγει δυναμικά προς τα έξω και να μην υπολογίζει πλέον τις θέσεις των δυτικών.
Έτσι η αποτυχημένη προσπάθεια να ενταχθεί η Νότια Οσετία στην Γεωργία έδωσε στη Ρωσία την ευκαιρία που περίμενε (όπως αποδείχθηκε). Οι αξιωματικοί της Γεωργίας την 6η Αυγούστου 2008 εξαπέλυσαν επίθεση σε διάφορα σημεία της Νότιας Οσετίας. Έκαναν μια μικρή εθνοκάθαρση αλλά τους πρόλαβαν οι Ρώσοι. Αντικειμενικός σκοπός των Γεωργιανών ήταν να εισβάλλουν στη Νότια Οσετία, να προλάβουν (ήταν σίγουροι) να καταλάβουν τη σήραγγα που συνδέει τη Βόρεια με τη Νότια Οσετία και να αποκλείσουν τις ρωσικές δυνάμεις σε περίπτωση που θα επενέβαιναν. Η αντίδραση όμως των Ρώσων ήταν αστραπιαία καταλαμβάνοντας τη σήραγγα και εκεί όλα τελείωσαν. Δεν θα ασχοληθούμε όμως με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις γιατί δεν έχουν να παρουσιάσουν κάτι το άξιο λόγου από τακτικής πλευράς. Απλώς αναφέρουμε ότι η Ρωσία έχει τεράστιες δυνατότητες συλλογής πληροφοριών και η στρατηγική πληροφόρηση ήταν τέλεια. Γνώριζε δηλαδή και την παραμικρή λεπτομέρεια των κινήσεων της Γεωργίας και ενώ προσποιούνταν την αδιάφορη, ολοκλήρωσε το σχέδιό της, προώθησε τις δυνάμεις της, προετοίμασε την αεροπορία της, απέκλεισε τη Γεωργία με το στόλο της και με αποφασιστικότητα και ταχύτητα κτύπησε το Γεωργιανό στρατό. Πρώτα όμως είχε κάνει σωστή εκτίμηση ότι η ΕΕ, οι Η.Π.Α. και το ΝΑΤΟ δεν θα εμπλέκονταν στρατιωτικά (όπως και έπραξαν), η Τουρκία κτυπάει μόνο τους μικρότερους και αδύναμους (Κούρδους) και οι υπόλοιποι γείτονες ήταν ανίσχυροι. ?ρα το πεδίο δράσης ήταν δικό της. Εγνώριζε δε ότι προ των επιχειρήσεων είχε επιστρέψει η γεωργιανή Ταξιαρχία από το Ιράκ με αμερικανικά αεροπλάνα.
Η Ρωσία είχε ανάγκη από μια επιβεβαίωση της δύναμης και ύπαρξής της και η Γεωργία της έδωσε την αφορμή. Η δε ανάπτυξη και προώθηση των δυνάμεών της εάν συνεχιζόταν θα είχε αποτέλεσμα την κατάληψη της πρωτεύουσας της Γεωργίας και την κατάλυση του κράτους. Αλλά ο σκοπός της Ρωσίας δεν ήταν η κατάληψη της Γεωργίας. Δεν την συνέφερε, γι΄ αυτό δεν προχώρησε. Βομβάρδισε και κατέστρεψε στρατιωτικές εγκαταστάσεις, λιμάνια και το σιδηροδρομικό δίκτυο, ώστε να καταλάβει και ο τελευταίος Γεωργιανός, μέσα στον πόνο του, ότι υπαίτια γιΆ αυτό είναι η ηγεσία του και να ξεσηκωθεί εναντίον της.
Η Ευρώπη, μετά την ενέργεια της Γεωργίας, καταδίκασε μεν τη Ρωσία, αλλά δεν επέβαλε κυρώσεις όπως ζήτησαν οι Η.Π.Α. και ορισμένες χώρες της Βαλτικής (Σουηδία, Πολωνία, Λιθουανία, Λετονία) διότι θεώρησε μεγάλο σφάλμα να απομονώσει τη Ρωσία, αφού σήμερα είναι ιδιαίτερα ισχυρή (πολιτικά, οικονομικά και στρατιωτικά), εξαρτάται ενεργειακά από αυτή, έχει η Ρωσία δικαίωμα veto στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Ο.Η.Ε. και διαθέτει ένα ισχυρό πυρηνικό οπλοστάσιο.
Στη συνέχεια εκπονήθηκε σχέδιο συμφωνίας με πρωτοβουλία του Γάλλου προέδρου Ν. Σαρκοζί η οποία προέβλεπε την αποχώρηση των Ρωσικών στρατευμάτων.
Κατά τη διάρκεια των ημερών αυτών αναπτύχθηκε ένα κλίμα Ψυχρού Πολέμου με τις Η.Π.Α. και ΝΑΤΟ να αποστέλλουν αξιωματούχους των για επίσκεψη στη Γεωργία ενώ η Ρωσία έστειλε πλοία και αεροπλάνα στη Νότια Αμερική για διεξαγωγή ασκήσεων και παράλληλα ανακοίνωσε ότι θα χαράξει τα σύνορα της υφαλοκρηπίδας στην αρκτική. Η προοπτική επανόδου σε ένα νέο Ψυχρό Πόλεμο ανησύχησε όλον τον κόσμο αλλά, προς το παρόν τουλάχιστον, μάλλον απομακρύνθηκε. Το μόνο σίγουρο είναι ότι οι Η.Π.Α. και η Ρωσία έχουν αρχίσει μια νέα δυνατή κούρσα εξοπλισμών, μετά από πολλά χρόνια, με τη Ρωσία να αυξάνει κατά 25% τις στρατιωτικές δαπάνες της και τις Η.Π.Α. να αναβαθμίζουν την Εθνική τους Φρουρά (κατά 85%) και γενικά το στρατό τους. Για τις Η.Π.Α. ο πόλεμος στο Ιράκ και το Αφγανιστάν στοιχίζουν 70 δις δολάρια ετησίως. Οι στρατιωτικές δαπάνες των Η.Π.Α. είναι σήμερα 15 φορές μεγαλύτερες από τις αντίστοιχες της Ρωσίας.

 

 

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ – ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

 
1. Γεωργία

α. Οι κάτοικοι των επαρχιών Αμπζαχίας και Νότιας Οσετίας είναι εθνικά διαφορετικοί από τους Γεωργιανούς και έχουν πολεμήσει (και εξακολουθούν) για την αυτονομία τους, επομένως ήταν άσκοπη και άστοχη η δια των όπλων ένταξή τους.
β. Η ηγεσία της Γεωργίας προσπάθησε να εκμεταλλευθεί την προσήλωση όλου του κόσμου στην έναρξη των Ολυμπιακών αγώνων για να συγκαλύψει την εισβολή στη Νέα Οσετία.
γ. Η γεωργιανή επίθεση είχε τρεις σκοπούς: Πρώτον να πείσει τους Ευρωπαίους ότι η καθυστέρηση για την ένταξη της Γεωργίας στο ΝΑΤΟ προκάλεσε τη ρωσική επίθεση (ισχυρίζεται ότι της επετέθη πρώτη) και ότι για να προστατευθεί πρέπει να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ. Δεύτερον. Να εφαρμόσει στη Νότια Οσετία μια μορφή εθνοκάθαρσης. Τρίτον καταλαμβάνοντας τη Νότια Οσετία παρείχε προστασία στους αγωγούς μεταφοράς ενέργειας.
δ. Η γεωργιανή ηγεσία διέπραξε τα παρακάτω λάθη:
Πρώτον υπολόγιζε σε πολιτική και στρατιωτική βοήθεια από Η.Π.Α. και ΝΑΤΟ. Δεύτερον: Πίστευε ότι ο στρατός είναι πιο αξιόμαχος από ό,τι στην πραγματικότητα. Τρίτον: Πίστευε ότι σε 6-8 ώρες ο στρατός της θα καταλάμβανε τη στρατηγικής σημασίας σήραγγα που οδηγεί από τη Ρωσία στη χώρα της. Αυτό όμως απέτυχε και τα ρωσικά στρατεύματα προχώρησαν με ευκολία. Τέταρτον: Υποτίμησε την ετοιμότητα και αποφασιστικότητα της Ρωσίας.
ε. Οι Η.Π.Α.-ΝΑΤΟ την εξόπλισαν και ανέλαβαν την εκπαίδευση των επιλέκτων τμημάτων του στρατού της. Τους χρειάζονταν για το Ιράκ και Αφγανιστάν, καθόσον οι Ευρωπαίοι είναι απρόθυμοι να αυξήσουν τις δυνάμεις τους (ήθελαν να τις αποσύρουν). Σ΄ αυτές τις χώρες οι Γεωργιανοί κομάντος κατέχουν την τρίτη θέση σε αριθμό μετά τις Η.Π.Α. και την Αγγλία. Δύο χιλιάδες στο Ιράκ και χίλιοι εξακόσιοι στο Αφγανιστάν.
στ. Η Γεωργία θα μπορούσε να διαδραματίσει ένα πολύ σπουδαίο ρόλο στην περιοχή αλλά ήταν λάθος ο χρόνος και ο τρόπος που το επιχείρησε καθώς και ο προσανατολισμός της.
ζ. Η Γεωργία χαρακτηρίσθηκε ως το Ισραήλ του Καυκάσου (ίδιοι ρόλοι, Μ. Ανατολή, Καύκασος).
η. Οι συνέπειες είναι:
1. Έχασε ό,τι μπορούσε να έχει.
2. Η ένταξή της πλέον στο ΝΑΤΟ δεν θα την ωφελήσει σε τίποτα.
3. Η ηγεσία της θα κληθεί να εισπράξει το κόστος της ενέργειάς της.

 

 
2. Ρωσία

α. Έχοντας ανακάμψει οικονομικά, λόγω της πώλησης πετρελαίου (2η παραγωγός χώρα παγκοσμίως) και φυσικού αερίου (1η παραγωγός χώρα παγκοσμίως) και διαθέτοντας τρομακτικό πυρηνικό οπλοστάσιο αναζητούσε την αφορμή ώστε να επιβεβαιώσει τη θέση της ως μεγάλης δύναμης (περιφερειακής), να αποκτήσει πάλι επιρροή και ζωτικό χώρο και να έχει παγκόσμιες διεκδικήσεις (στρατηγικό μερίδιο).
β. Με μια κίνηση ανταπέδωσε στις Η.Π.Α. και τους συμμάχους της τον παραμερισμό και την αγνόησή της πριν από την επέμβαση στο Ιράκ το 2003, πριν την επέμβαση και διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και πριν την ανεξαρτητοποίηση του Κοσσυφοπεδίου. Και κανείς δεν αμφιβάλει πλέον ότι η επέμβαση της Ρωσίας στη Νότια Οσετία ήταν σχεδιασμένη προ πολλού χρόνου, και οι στόχοι της ήταν: Πρώτον να απαλλαγεί από έναν ενοχλητικό γειτονικό ηγέτη, Δεύτερον να ανακόψει την ανοιχτή, προς το παρόν, ένταξη της Ουκρανίας και Γεωργίας στο ΝΑΤΟ, Τρίτον δεν μπορεί κανείς να σταθεί εμπόδιο στους Ρωσικούς αγωγούς που κρατούν δέσμια την Ευρώπη και Τέταρτον η αντιπυραυλική ασπίδα θα τύχει και στρατιωτικής απάντησης.
γ. Απάντησε χωρίς δισταγμούς αμέσως, και εξασφάλισε μια νίκη της οποίας οι επιπτώσεις θα γίνονται ολοένα και πιο αντιληπτές στα επόμενα χρόνια. Οι Η.Π.Α. και η Ευρώπη που εξαρτώνται από την καλή θέλησή της και το φυσικό αέριο υπέστησαν ήττα.
δ. Είχε προειδοποιήσει επί χρόνια το ΝΑΤΟ ότι είναι αντίθετη στην ένταξη των πρώην Σοβιετικών Δημοκρατιών σ΄ αυτό.
ε. Είναι έτοιμη στρατιωτικά. Διαθέτει τεράστιο και τρομακτικό οπλοστάσιο, έχει ανεπτυγμένη λεπτομερώς τη δική της αντιπυραυλική ασπίδα και ελέγχει πλήρως την κατάσταση. Ένα επιπλέον σοβαρό στοιχείο είναι ότι διατήρησε το στρατό της αναδιοργανωμένο και δομημένο, για συμβατικές επιχειρήσεις, ενώ οι Η.Π.Α. και πολλές χώρες της Ευρώπης, την τελευταία 10ετία μετέτρεψαν τους στρατούς τους σε συστήματα αντιμετώπισης αντιανταρτικών και αντιτρομοκρατικών επιχειρήσεων στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, με συνέπεια η χρηματοδότηση αυτών να αφήσει πίσω την εκπαίδευση για συμβατικό πόλεμο και ακύρωσε πολλά εξοπλιστικά προγράμματα.
στ. Δεν ενδιαφερόταν για την ενσωμάτωση της Νότιας Οσετίας αλλά για τον έλεγχο του αγωγού Μπακού-Σούσπα.
ζ. Μετά την ανακωχή και την επαφή με την Ευρώπη είναι θετική στο να αναπτυχθούν σχέσεις αμοιβαιότητος, γιατί και αυτή εξαρτάται από την πώληση φυσικού αερίου και πετρελαίου στην Ευρώπη. Έτσι λοιπόν υποχρεούνται όλοι να διατηρούν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας για τη σταδιακή εκτόνωση της κρίσης.
η. Μετά την συντριπτική νίκη που κατήγαγε αξίωσε την υπογραφή συμφωνίας, με βάση την οποία η Γεωργία θα δεσμευτεί στη μη χρήση βίας.
θ. Προειδοποίησε, ότι όπως οι Δυτικοί παραβίασαν τη διεθνή νομιμότητα στο Κοσσυφοπέδιο έτσι και η Ρωσία θα πράξουν ομοίως στη Γεωργία και διεκδίκησαν το δικαίωμα να δράσουν στην Νότια Οσετία όπως οι Η.Π.Α. και οι σύμμαχοί των στο Ιράκ.
ι. Επιβεβαίωσε τη δύναμή της.
ια. Οι συνέπειες είναι:
1. Ο αγωγός Nabuco (Ευρωαμερικανικών συμφερόντων) που θα μετέφερε αζερικό φυσικό αέριο μέσω της εμπόλεμης περιοχής, θεωρείται μετά τον πόλεμο ήδη “νεκρό σχέδιο”.
2. Ο αγωγός Μπακού-Τσεϊχάν θεωρείται ήδη υψηλού ρίσκου, ενώ η αντιμετώπιση της Τουρκίας ως “ενεργειακής γέφυρας” για την Ευρώπη με την Κεντρική Ασία είναι υπό σοβαρή αμφισβήτηση λόγω του πολέμου της Γεωργίας, αλλά και της ανατίναξης του αγωγού (6 Αυγ. 08) από το Κουρδικό ΡΚΚ. Τα γεγονότα αυτά υποχρέωσαν ήδη το Αζερμπαϊζάν και το Τουρκμενιστάν να μεταφέρουν μέσω των Ρωσικών αγωγών μέρος της παραγωγής τους που εξάγουν προς τις δυτικές χώρες.
3. Είναι αναγκασμένη να προωθήσει είτε τους δικούς της αγωγούς Northstream και Southstream είτε να έχει υπό τον έλεγχό της την κυβέρνηση της Γεωργίας και μετά της Ουκρανίας.
4. Η αναγνώριση της ανεξαρτησίας της Νότιας Οσετίας και της Αμπχαζίας που ήταν μεν ίδια πράξη με αυτή των Η.Π.Α. και Ευρωπαίων της αναγνωρίσεως του Κοσσυφοπεδίου έχει και τα φυσιολογικά αναμενόμενα αποτελέσματα. Πολλές περιοχές που ανήκουν στη Ρωσία θα ζητήσουν την ανεξαρτητοποίησή τους (Ταταριστάν, Μπασκορτοστάν και αλλού, όπου υπάρχουν αυτονομιστικά κινήματα).
5. Είναι έτοιμη πολιτικά, οικονομικά και στρατιωτικά, και επανήλθε ως υπερδύναμη. Θα επιδιώξει να διατηρήσει τον δεύτερο παγκόσμιο πόλο διατηρώντας παράλληλα ισχυρούς πολιτικούς και οικονομικούς δεσμούς με την Ευρώπη μέσω της ενεργειακής πολιτικής.
6. Οι πιέσεις της Δύσης όχι μόνο δεν πτοούν τη Ρωσία αλλά επιπλέον δικαιώνουν τους ηγέτες της για την ακολουθούμενη πολιτική.

 

 
3. Η.Π.Α.

α. Οι Η.Π.Α. έχουν διακηρύξει ότι ο Καύκασος αποτελεί σφαίρα επιρροής τους και ότι εκεί είναι το εθνικό τους συμφέρον.
β. Σκοπός τους είναι να αποκλείσουν τη Ρωσία από τον Εύξεινο Πόντο, να την περικυκλώσουν γεωπολιτικά και στρατιωτικά και να συρρικνώσουν τα συμφέροντά της με κύριο συντελεστή τη Γεωργία. Η Ρωσία αντέδρασε και αυτό είναι που ενοχλεί.
γ. Οι Η.Π.Α. πρέπει μετά από την δημιουργηθείσα κατάσταση να επανεξετάσουν την εξωτερική τους πολιτική και την ιεράρχηση των συμφερόντων τους. Γιατί δεν είναι δυνατόν ένα κράτος με το 5% περίπου του πληθυσμού της γης να εκμεταλλεύεται το 45-50% των πλουτοπαραγωγικών πηγών της.
δ. Έχει σκορπίσει στον κόσμο 30ντάχρονους αμερικανοτραφείς πολιτικούς με επαρκή στήριξη (ποικιλοτρόπως) και προσπαθεί να τιθασεύσει την υφήλιο.
ε. Η ενέργεια της Γεωργίας να επιβάλλει την κυριαρχία της στη Νότια Οσετία δια των όπλων επέτρεψε στη Ρωσία να κάνει επίδειξη δύναμης και στις Η.Π.Α..
στ. Οι Η.Π.Α. μετά την αστραπιαία κίνηση της Ρωσίας στη Γεωργία δεν αντέδρασαν. ?λλωστε με μέτωπα στο Ιράκ, το Αφγανιστάν και τις εκλογές να πλησιάζουν δεν θα έστηναν εύκολα ένα νέο μέτωπο σε διεθνές επίπεδο όσο και αν αυτό το συνηθίζουν. Επειδή όμως έχουν επενδύσει τεράστια κεφάλαια στη περιοχή της Κασπίας και από την τύχη τους εξαρτάται όλη η γεωστρατηγική των επόμενων δεκαετιών δεν πρόκειται να τα αφήσουν ακάλυπτα. Επομένως θα υπάρξει επιστροφή στην περιοχή αλλά δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε το χρόνο και με ποια κυβέρνηση. Σε κάθε περίπτωση όμως τα γεράκια είναι τα ίδια.
ζ. Οι Η.Π.Α. είχαν πολλά χρόνια που μονοπωλούσαν την παγκόσμια εξουσία. Τώρα απότομα (μάλλον) ένοιωσαν την καυτή ανάσα του αντιπάλου. Ο ρωσικός στόλος βγήκε πάλι στη Μεσόγειο και στον Ατλαντικό, έκλεισε συμφωνίες και συμμετέχει σε κοινές ασκήσεις, με ναυτικό και αεροπορία, με χώρες της Λατινικής Αμερικής, διεμήνυσε ότι στην εγκατάσταση της αντιπυραυλικής ασπίδας στις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης θα απαντήσει δυναμικά και στρατιωτικά. Η απάντηση αυτή σημαίνει ότι έναντι της αντιπυραυλικής ασπίδας έχει εγκαταστήσει το σύστημα πυραύλων PC-12 M “Topol” το οποίο είναι ικανό να διατρήσει την αντιπυραυλική ασπίδα που θα εγκαταστήσουν οι Η.Π.Α., σε πρώτη φάση, στην Τσεχία και Πολωνία. Ο πύραυλος “Topol” (λεύκα) έχει ύψος 22 μ., βάρος 47 τόνους, βεληνεκές 11.000 μέτρα και μπορεί να μεταφέρει μέχρι έξη συμβατικές ή πυρηνικές κεφαλές. Το σύστημα έχει δοκιμασθεί και μπορεί να αποφύγει με ελιγμούς οποιοδήποτε από τα συστήματα που υπάρχουν μέχρι σήμερα. Έχει εγκατασταθεί ήδη και σκοπεύει αμερικανικές και ευρωπαϊκές πόλεις. Επίσης έχει και το σύστημα Tu-160 ως απάντηση στην αντιπυραυλική ασπίδα των Η.Π.Α. στην Ευρώπη.
η. Η κρίση στον Καύκασο απέδειξε ότι οι Η.Π.Α. ακολουθούν αντιφατική πολιτική στα αιτήματα των μειονοτήτων για ανεξαρτησία. Ενώ πριν είχαν ηγηθεί της κίνησης για ανεξαρτητοποίηση του Κοσσυφοπεδίου τώρα είναι αντίθετες στα ανάλογα αιτήματα των κατοίκων της Νότιας Οσετίας και της Αμπχαζίας. Αντίστροφη βέβαια είναι η στάση της Ρωσίας, η οποία ενώ είναι αντίθετη με την ανεξαρτητοποίηση του Κοσσυφοπεδίου είναι όμως σύμφωνη (αναγνώρισε ήδη) με την ανεξαρτησία της Νέας Οσετίας και της Αμπχαζίας.
θ. Οι Η.Π.Α. θέλουν επέκταση του ΝΑΤΟ (ένας από τους λόγους) ώστε να αναγκάσει τα μέλη του να προμηθεύονται όπλα από αυτές.
ι. Οι Η.Π.Α. πιέζονται από το Ισραήλ για επίθεση στο Ιράν αλλά προς το παρόν δεν είναι δυνατόν να ανοίξουν και άλλο ένα μεγάλο (ίσως το μεγαλύτερο) μέτωπο. Πολύ δε περισσότερο στη Γεωργία και Ουκρανία.
ια. Η Ρωσία στη Γεωργία επιβεβαίωσε τη στενή συνεργασία Γεωργίας-Η.Π.Α.-Τουρκίας-Ισραήλ και ματαίωσε την επιχείρηση βομβαρδισμού των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν. ?λλωστε είχαν κατασκευασθεί πρόσφατα δύο αεροδρόμια ανατολικά της Τυφλίδας τα οποία προορίζονταν να εξυπηρετήσουν τα ισραηλινά αεροπλάνα σε περίπτωση επιθέσεως στο Ιράν (συντεταγμένες στη διάθεσή σας).
ιβ. Στις 18 Αυγούστου 2008 η εφημερίδα Jerusalem Post ανέφερε ότι “αυτά” που περιήλθαν στα χέρια των Ρώσων ήταν “η πιο σημαντική απώλεια”.
ιγ. Η Δύση (Η.Π.Α., Ευρώπη, ΝΑΤΟ) πέρασε μια φάση θριαμβολογίας μετά τον Ψυχρό Πόλεμο η οποία την εμπόδισε να αναπτύξει σχέσεις συνεργασίας με τη Ρωσία και να περιορίσει τις φιλοδοξίες της. Όμως δεν είχε ρωσική στρατηγική. Η επέκταση του ΝΑΤΟ προς ανατολάς δεν έλαβε υπόψη τη Ρωσία. ?ξιο λόγου είναι ότι από την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης μέχρι σήμερα συνεχώς η Ρωσία μειωνόταν και αγνοούνταν.
ιδ. Οι συνέπειες είναι:
1. Μετά τη δυναμική επανεμφάνιση της Ρωσίας στο διεθνές προσκήνιο, μάλλον χάνουν το προνόμιο της μοναδικής υπερδύναμης που προέκυψε από την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης.
2. Δεν έχουν πλέον τα μέσα και τις στρατιωτικές δυνάμεις για έναν πόλεμο με τη Ρωσία γιατί έχουν ανοιχτά μέτωπα στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν και αυτόν που σχεδιάζουν με το Ιράν. Επιπλέον ο στρατός τους δεν είναι σε θέση να διεξαγάγει (πλήρως) ένα συμβατικό πόλεμο.
3. Υπό το βάρος της οικονομικής ύφεσης και του πολέμου Ιράκ – Αφγανιστάν ευρίσκονται σε πολύ δύσκολη θέση.
4. Ο φόβος των Η.Π.Α. και του ΝΑΤΟ είναι μήπως η κρίση μετακινηθεί στην Ουκρανία και το Αζερμπαϊζάν κάτι το οποίο θα είναι καταστροφικό για τα αμερικανικά συμφέροντα στην περιοχή.
5. Τώρα πληρώνουν το γραμμάτιο του Κοσσυφοπεδίου.
6. Όποιος και αν κερδίσει τις εκλογές στις Η.Π.Α. (Μακ Κέϊν = 3η θητεία Μπους, Ομπάμα = βαθιά αλλαγή) θα πρέπει να λάβει υπόψη του ότι ο κόσμος πλέον έχει και άλλους πόλους.
7. Το χαρτί της Γεωργίας μάλλον κάηκε.
8. Η μόνη απειλή πλέον των Η.Π.Α. κατά της Ρωσίας είναι ο αιφνιδιαστικός πυρηνικός πόλεμος.

 

 
4. Ευρώπη

α. Υπάρχει διαφορά στις προτεραιότητες Η.Π.Α. και Ευρώπης για την ενεργειακή πολιτική και ασφάλεια. Για τις Η.Π.Α. έχει προτεραιότητα το πετρέλαιο άρα έλεγχος Μέσης Ανατολής και Καυκάσου – Κασπίας. Για την Ευρώπη έχει προτεραιότητα το φυσικό αέριο άρα Ρωσία.
β. Εάν οι Η.Π.Α. επιμείνουν και επιτύχουν την ένταξη της Γεωργίας και Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ τότε θα διαταραχθούν οι σχέσεις της Ε.Ε. με τη Ρωσία. Ήδη η Ρωσία ήταν σαφής και δεν θα δεχθεί αυτή τη διεύρυνση.
γ. Το σύμφωνο Φιλίας και Συνεργασίας που συνδέει τη Ρωσία και Ουκρανία είναι πολύ σημαντικό και προβλέπει ότι η Ρωσία αναγνωρίζει τα σημερινά εδάφη της Ουκρανίας και την εδαφική ακεραιότητά της, συμπεριλαμβανομένης και της Κριμαίας, η οποία μέχρι το 1954 ήταν ρωσικό έδαφος. Εάν η Ρωσία καταγγείλει το σύμφωνο αυτό η Κριμαία καθώς και άλλα εδάφη θα πρέπει να επιστραφούν στη Ρωσία. Οπότε εάν η Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ αποφασίσουν μαζί με τις Η.Π.Α. να εντάξουν την Ουκρανία στο ΝΑΤΟ και αποσπασθεί από τη σφαίρα επιρροής της Ρωσίας τα αντίποινα θα είναι πολύ σκληρά. Θα υπάρξει καταγγελία του συμφώνου Φιλίας και Συνεργασίας του 1854, από πλευράς Ρωσίας, με αποτέλεσμα να αφαιρεθούν εδάφη από την Ουκρανία. Επίσης θα υπάρξουν ρωσικά οικονομικά αντίποινα με αποτέλεσμα η Ουκρανία να έχει, κατ΄ εκτίμηση, απώλειες 5-12 δις δολάρια ετησίως. Το πρόβλημα είναι αν η Ε.Ε. έχει τη θέληση και τη δυνατότητα να καλύπτει κάθε χρόνο αυτή την απώλεια.
δ. Οι Η.Π.Α. αλλά και πολλές χώρες της Ε.Ε. ζήτησαν πάγωμα των σχέσεων με τη Ρωσία αλλά επικράτησε η γνώμη των υπολοίπων να παραμείνει ανοικτή η οδός επικοινωνίας, καθώς η Ευρώπη εξαρτάται από το φυσικό αέριο (κυρίως) και το πετρέλαιό της.
ε. Η Ευρώπη κατάλαβε ότι η Ρωσία πρέπει να είναι σύμμαχός της και όχι εχθρός της. Γιατί πριν από χρόνια η Ρωσία είχε διακόψει την παροχή φυσικού αερίου προς την Ουκρανία, που ήταν μια δοκιμή και προειδοποίηση προς τους πάντες για το τι μπορεί να συμβεί (αν το θελήσει).
στ. Τα περισσότερα κράτη της Ευρώπης είναι απρόθυμα να δώσουν εγγυήσεις ασφάλειας στην Ουκρανία και Γεωργία και κάλεσαν το ΝΑΤΟ να επανεξετάσει την επέκτασή του προς ανατολάς. Οι Ρώσοι θεωρούν την Ουκρανία και ειδικά την Κριμαία (όπου είναι ο ναύσταθμος του στόλου του Ευξείνου Πόντου) πολύ στενά συνδεδεμένη με την ασφάλειά της και δεν θέλουν μια Ουκρανία εχθρική δίπλα τους.
ζ. Οι επιπτώσεις είναι:
1. Εάν διαταραχθούν οι σχέσεις Ρωσίας – Ε.Ε. η Ευρώπη θα υποφέρει ενεργειακά.
2. Το κόστος της ένταξής της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ θα είναι δυσβάστακτο.
3. Εάν διαταραχθούν οι σχέσεις Ρωσίας Ε.Ε. θα έχουμε σοβαρές συγκρούσεις σε όλα τα επίπεδα.

 

 
5. Τουρκία

α. Η Τουρκία συμμετείχε με αξιωματικούς στην εκπαίδευση του Γεωργιανού στρατού.
β. Εφοδίασε το Γεωργιανό στρατό με διάφορα υλικά αλλά κυρίως οχήματα.
γ. Η κατάσταση που δημιουργήθηκε στη Γεωργία και η αναγνώριση της Αμπχαζίας και της Νότιας Οσετίας από τη Ρωσία εξυπηρετεί τα σχέδια της Τουρκίας τόσο στην επιδίωξή της για ένα ανεξάρτητο Τουρκοκυπριακό κράτος ή χαλαρής συνομοσπονδίας, όσο και στη Θράκη (συνδιοίκηση).
δ. Δεν την συνέφερε η εξέλιξη στην Γεωργία γιατί προσέβλεπε στον αποκλεισμό της Ρωσίας.
ε. Ως “ενεργειακή γέφυρα” για την Ευρώπη με την Κεντρική Ασία έχει τεθεί υπό σοβαρή αμφισβήτηση λόγω των γεγονότων αλλά και της ανατινάξεως του αγωγού Μπακού-Τσεϊχάν (6 Αυγούστου 08) από το Κουρδικό ΡΚΚ.
στ. Κάποιος αξιωματούχους της δήλωσε πρόσφατα για πρώτη φορά δημοσίως, ότι οι “ημέρες της αποκλειστικής αμερικανικής ηγεμονίας τελείωσαν”. (Επιτήδειος ουδέτερος).
ζ. Οι συνέπειες είναι:
Οι συνέπειες για την Τουρκία θα ήταν πολλές αλλά ως “επιτήδειος ουδέτερος” μάλλον θα αποφύγει τις συνέπειες και τελικώς θα συνταχθεί με τον νικητή.

 

 
6. Ελλάδα

α. Η κρίση της Γεωργίας είναι μια προειδοποίηση στην Ελλάδα για τις αναμενόμενες εξελίξεις που θα επηρεάσουν σοβαρά τα ελληνικά συμφέροντα.
β. Η Ελλάδα έχει χάσει σχεδόν όλες τις εθνικές υποθέσεις της, εδώ και πολλά χρόνια και η κύρια αιτία, εκτός από τους εσωτερικούς παράγοντες, είναι η στάση των Η.Π.Α. και των συμμάχων τους.
γ. Η Ρωσία μετά τη δυναμική της επανεμφάνιση έχει ανάγκη την Ελλάδα της οποίας η στρατηγική θέση είναι σημαντική.
δ. Η Ελλάδα είπε “όχι” στην απομόνωση της Ρωσίας.
ε. Η Ελλάδα πρέπει να υπογράψει και να πιέσει για την κατασκευή των αγωγών.
στ. Η ελληνική κοινή γνώμη δικαιολόγησε την επέμβαση της Ρωσίας στη Γεωργία για πολλούς λόγους.
ζ. Δεν επιθυμεί αλλαγές συνόρων ούτε την αναβίωση του Ψυχρού Πολέμου.
η. Έχει παραδοσιακούς και στρατηγικής σημασίας δεσμούς και συμφέροντα με τη Ρωσία.
θ. Μετά την κρίση της Γεωργίας η Ελλάδα εξέφρασε ανησυχία για την εξέλιξη του Κυπριακού (ως προς την επέμβαση της Ρωσίας) αλλά η Ρωσία διαβεβαίωσε ότι είναι διαφορετικό το ένα θέμα από το άλλο.
ι. Οι επιπτώσεις είναι:
1. Η Ελλάδα ευρίσκεται σε δύσκολη θέση γιατί αφ΄ ενός είναι μέλος του ΝΑΤΟ – Ε.Ε. – ΟΑΣΕ και έχει ανοικτά τα προβλήματα της Κύπρου, του Σκοπιανού, του Αιγαίου και της Θράκης, αφΆ ετέρου έχει υπογράψει συμφωνίες για το οικονομικό (ενέργεια – τουρισμός) μέλλον της με τη Ρωσία. ΓιΆ αυτό πρέπει να ισορροπήσει και να επαναξετάσει σοβαρά τα εθνικά της συμφέροντα με προοπτική, και να πάρει αποφάσεις.
2. Επειδή η επίθεση της Γεωργίας στη Νότια Οσετία ήταν προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων γεγονότων και έχει σχέση με το Κυπριακό (εισβολή των Τούρκων το 1974) και το Κοσσυφοπέδιο που αναστατώνει την περιοχή, η Ελλάδα πρέπει να επιμείνει με τεκμηριωμένα επιχειρήματα στην Ε.Ε. και ΝΑΤΟ.
3. Η στάση της Ρωσίας προς την Ελλάδα είναι θετική. Η Ρωσία βέβαια το 1974 έμεινε αμέτοχη στην επιχείρηση εισβολής, διότι ίσως είχε την ελπίδα να εκμεταλλευθεί την περίπτωση που θα ξεσπάσει Ελληνοτουρκικός πόλεμος στη ΝΑ πτέρυγα του ΝΑΤΟ και θα κινδύνευε η συνοχή του.
4. Η Ρωσία μπορεί να βοηθήσει την Ελλάδα στην επίλυση πολλών προβλημάτων, τη στιγμή που μας ανοίγουν συνεχώς μέτωπα και δημιουργούν προβλήματα (Κυπριακό, Σκοπιανό, Αιγαίο, Θράκη). Η εμφάνιση της Ρωσίας στο προσκήνιο και ως δεύτερος πόλος άλλαξε τα δεδομένα στο διεθνές περιβάλλον.

 

 

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

1. Τελείωσε ο πρώτος γύρος. Θα ακολουθήσουν και άλλοι που θα διαταράξουν τη γεωστρατηγική ισορροπία ώσπου να εδραιωθεί η κατάσταση.
2. Η Ρωσία δεν αδρανούσε, έχει ηγεσία και τεχνολογία.
3. Οι Η.Π.Α. δύσκολα θα ισορροπήσουν με τα νέα δεδομένα.
4. Η Ρωσία για να αναδειχθεί σε παγκόσμιο πόλο και να επιτύχει χρειάζεται τη συνδρομή της Κίνας και (ενδεχομένως) του Ιράν.

World defence update

October 22, 2008

Hellenic Navy’s submarine successfully completes sea trials
The Hellenic Navy’s Type 214 submarine HS Papanikolis successfully completed further sea trials at the end of September. Currently berthed at its German shipbuilder ThyssenKrupp Marine Systems’ (TKMS) shipyard in Kiel, Germany, Papanikolis is the first vessel to be built as part of a contract for three Type 214 boats signed between the company and the Greek Ministry of Defence (MoD) in February 2000; subsequently a further boat was ordered in May 2002

 

 

 

 

Rheinmetall Defence increases Yak production for German Army
Rheinmetall Defence’s facility in Kassel is ramping up production of its Yak 6×6 Multi-Role Vehicle (MRV) following the award of a German Army contract late in 2005, which was originally worth EUR84 million (USD114 million). The contract covered the supply of 100 Yak 6×6 chassis and a total of 114 mission modules in the following configurations: 31 for mobile medical teams; eight for prisoner transport; six with water cannons; 23 as command posts for military police; 23 for air base security; two for military geography; and 21 for explosive ordnance disposal
 

 

 

NATO, EU forces crack down on maritime piracy
NATO and EU naval forces are stepping up the pressure against maritime piracy off the Horn of Africa and the Arabian Peninsula with a small flotilla of allied ships enroute through the Suez Canal toward the region. Separately, the EU is standing up a new operational headquarters to co-ordinate an anti-piracy mission by the end of 2008

 

 

 

North Korea may be planning Taepodong 2 trials
North Korea may be preparing to conduct further flight tests of its Taepodong 2 long-range ballistic missile. The only known test firing of the Taepodong 2 was conducted in July 2006 and ended after only 42 seconds of powered flight due to a catastrophic failure, apparently of the first stage. Satellite images suggested that the missile’s first-stage engine was tested at North Korea’s new missile test centre at Pongdong-ni during May or June, unnamed sources told the South Korean Yonhap news agency in mid-September

 

 

 

 

 
Tata plans new facility for central India
Tata Advanced Systems Limited (TASL) – the defence subsidiary of the Tata Group conglomerate – is planning to construct a new military and aerospace manufacturing facility near to Hyderabad in central India. Under the company’s proposal, confirmed to Jane’s on 16 October, the new facilities will be constructed in a special economic zone located in Andhra Pradesh and cost around USD100 million

MENENDEZ/SNOWE: Macedonian quandary

September 24, 2008

http://www.washingtontimes.com/news/2008/sep/24/macedonian-quandary/

 

 
Bob Menendez and Olympia Snowe
Wednesday, September 24, 2008

 

 

COMMENTARY:
With the attention of Euro-Atlantic diplomats understandably focused on cooling the conflict in the Caucasus, the United States must not forget that much work remains to be done to address tensions elsewhere in the mountains of Southeastern Europe.

Enhancing and preserving the hard-won stability of the Balkans requires that Washington not become complacent about remaining irredentist agendas in this complex region. This should be Secretary of State Condoleezza Rice’s focus when she is in New York this week at the convening of the United Nations General Assembly with the foreign ministers of Greece and the Former Yugoslav Republic of Macedonia.

In 1944, Secretary of State Edward Stettinius expressed concerns about Yugoslavian communist leader Josip Broz Tito creating a “Macedonian” province and consciousness among his people. Stettinius saw the destructive potential in Tito’s choice of a name describing an ancient geographical area, 52 percent of which is located in modern Greece, 9 percent in Bulgaria and 39 percent in Yugoslavia. His description of Tito’s actions as “a possible cloak for aggressive intentions against Greece” manifested years later when Tito’s “Macedonians” crossed into Greece as participants in Greece’s anti-communist civil war (1946-49).

Nearly half a century later, that Yugoslavian province became an independent nation in 1991 identified by the United Nations and internationally as the “Former Yugoslav Republic of Macedonia” or “FYROM.” Yet Tito’s furtive aims live on in many ways, including the nation’s pursuit of the name “Macedonia.” Its new constitution called on all “Macedonians” in neighboring countries to rise up and unite. In addition, FYROM printed currency featuring the White Tower of Salonika (Thessaloniki), Greece, and created a flag featuring the Macedonian symbol from the dynasty of Philip of Macedon and his son Alexander the Great, which was located in Greece.

Years of productive U.S. and U.N. diplomacy moved FYROM to drop the offending language from its constitution and symbols from its currency and flag. Many believed FYROM was moving toward adopting a name such as “North Macedonia” or “Upper Macedonia” which appropriately describes its own geography.

However in 2004, the administration disregarded possible long-term consequences and focused exclusively on short-term intra-FYROM political goals. It split from U.N., NATO and EU policies to recognize FYROM as the “Republic of Macedonia” in a misguided attempt to provide cover to Western-oriented leaders in an intensely nationalistic political environment. This sudden about-face undermined international efforts to solve the name issue, and emboldened those within FYROM opposed to a diplomatic solution.

Shortly thereafter, a videotape surfaced showing FYROM’s state schools teaching that northern Greece is FYROM territory occupied by Greece. Maps showing northern Greece as part of FYROM also appeared in school textbooks and one was recently displayed behind Prime Minister Nikola Gruevski at a ceremony. Most recently the political leadership in Skopje launched an unprecedented campaign of claims against Greece, thus undermining the ongoing talks under United Nations auspices.
Due to FYROM’s intransigence on the name dispute, it was prohibited from joining NATO at the group’s April summit, thus thwarting American security interests. In Bucharest, NATO leaders unanimously decided that an invitation to FYROM will be extended as soon as a mutually acceptable solution to the name issue has been reached. In breaking with the international community on FYROM’s name and failing to condemn its provocations, the U.S. administration bolstered FYROM’s intransigence and inadvertently contributed to the deadlock in NATO.

To correct this, we recently requested clarification on the administration’s position on this issue. The State Department responded with a letter that stated, “Our ambassador [to FYROM] will, as well, help these leaders understand the dangers of irredentism in any form and the importance of avoiding the implications of irredentism in any form.”

From our perspective, this was an improvement on the U.S. position. Yet when this language from the letter was recently read aloud at a State Department briefing, the department’s spokesman indicated its position on the issue had not changed. We strongly believe it would be an error to eschew progress on this issue at the very moment it is most required.

Miss Rice has an ideal opportunity in New York to demonstrate America’s opposition to any form of irredentism in FYROM and resolve the question of accession to NATO. She can tell FYROM that unless it accepts an international name that describes only its territory, such as “North” or “Upper” Macedonia, to be also used in the bilateral relations with the United States, by a time certain, the U.S. will withdraw bilateral recognition of FYROM as “Republic of Macedonia.”

She can thus regenerate the American pressure necessary to resolve the problem, avoid sowing the seeds of another potential conflict in Europe and open the door for FYROM’s accession to the European Union and NATO. This requires engagement, leadership and proactive diplomacy. Such a solution will have bipartisan support in the Congress.

 

 

Bob Menendez, a New Jersey Democrat, and Olympia J. Snowe, a Maine Republican, are members of the United States Senate.

Nicholas Hammond

September 22, 2008

A distinguished classical scholar, he was parachuted into wartime Greece to play a leading role in organising resistance groups

 

Richard Clogg

 

The Guardian,
Thursday April 5 2001
Article history

 

Nicholas Hammond, who has died aged 93, was a classical scholar of great distinction and prodigious output. Like that of a number of his classicist and archaeologist contemporaries, his knowledge of Greece, its modern language and topography were put to good service by the Special Operations Executive (SOE) in occupied Greece during the second world war.
He won scholarships to Fettes College and Gonville and Caius College, Cambridge. After an outstanding performance in the classical tripos, he was elected a fellow of Clare College, Cambridge, at the age of 22. Summer vacations in the 1930s were spent in feats of walking that led to the unrivalled knowledge of the topography of northern Greece and southern Albania that was to stand him in such good stead during the war. His first-hand knowledge of Greece and its modern language (he also spoke Albanian) made him an obvious recruit for SOE.

When SOE first tried to send him into Greece in the summer of 1940, in the hope that he would be able to foment resistance in Italian-occupied Albania, he was denied entry by the suspicious Greek authorities. Once Greece had entered the war, their attitude changed, and he was allowed into the country in March 1941. On behalf of SOE, he taught sabotage techniques to Greeks, many of them communists, who were intended to act as the nucleus of post-occupation resistance groups. When the Germans invaded Greece in April 1941, he himself destroyed stockpiles of material of use to the enemy. He made the rendezvous with the caïque that was to evacuate him to Crete with only minutes to spare.

His SOE activities continued on Crete in the month before the German airborne attack on the island, one of his last acts being to blow up the ammunition dump that SOE had established on an island in Suda Bay. He had a narrow escape when two members of the crew of the caïque on which he withdrew to Egypt were killed in an air attack. On arrival in Alexandria, Hammond was invited to dinner by an admiral who sought, without success, to convince him that the Odyssey had been written by a woman.

Hammond’s expertise in sabotage techniques was deployed to good effect at SOE’s training school in Haifa, where Moshe Dayan was one of his pupils. After SOE’s success, in collaboration with Greek resistance groups, in blowing up the Gorgopotamos railway viaduct in November 1942, the military authorities in the Middle East gave a high priority to subversion in Greece, and Hammond was parachuted into Thessaly in February 1943. He experienced a hard landing and was knocked unconscious. At 35, he was 10 or more years older than most British liaison officers, and one of the very few who was already married.

Among his many exploits was a perilous clandestine journey to Thessaloniki disguised as a Vlach shepherd visiting the big city. So effective was the heavily-moustachioed Hammond’s disguise that he was asked for advice on cheese-making. Like many British liaison officers, he was frustrated by the amount of time he had to spend on politics and on trying to keep the peace between rival resistance groups, and his experiences led him to develop a marked antipathy towards the largest of these, the communist-controlled AM/ELAS.

In the summer of 1944, he temporarily assumed com mand of the Allied military mission to the Greek resistance. In this capacity he was responsible for handling the totally unexpected and precipitate arrival of a Soviet military mission in Greece. He established a good rapport with his Soviet opposite number, the enigmatic and reticent Colonel Grigorii Popov, at a series of “teas”. At one of these, hosted by Popov and consisting of a saucer of sliced tomatoes washed down with bottles of whisky, vodka and Georgian brandy, with a demijohn of ouzo in reserve, all five colonels present – three Russian, one American and one British (Hammond himself) – passed out, but without any of them revealing anything of substance about their respective missions.

Venture Into Greece, Hammond’s memoir of his wartime service – for which he was awarded the DSO and the Greek Order of the Phoenix – was written while he was recuperating in hospital after being evacuated from Greece in September 1944. It was not published until 1983, a time when Britain’s wartime role was the subject of impassioned debate in Greece.

After the war, Hammond returned as senior tutor to Clare College, where he remained until 1954, when he became headmaster of Clifton College, Bristol. In 1962 he was appointed professor of Greek at Bristol University, a post which he held until his retirement in 1973. He subsequently held a number of appointments as visiting professor at American and Australian universities. He served both as president of the Society for the Promotion of Hellenic Studies and as chairman of the British School at Athens, and was elected a member of the British Academy in 1968.

As don, as schoolmaster and in retirement, he published at a rapid rate, focusing in particular on the history of ancient Macedonia and Epirus, his research being informed by his intimate knowledge of the topography of these regions. In 1993, he published a further volume on the Allied military mission and the resistance in Western Macedonia.

When the Yugoslav republic of Macedonia emerged as an independent state in 1991, Hammond became a popular figure in Greece when he backed Greek protests that the Macedonians had plundered a name, Macedonia, and a symbol, the 16-pointed Star of Vergina, to which Greece claimed exclusive title. His suggestion, however, that the new state be given the ancient name of Paeonia was never very realistic. He retained his interest in Greek affairs until the very end.

Three weeks before his death, he and three Cambridge colleagues drew attention in a letter to the press to the threat to the site of the battle of Marathon posed by Greek plans for the 2004 Olympics.

He is survived by his wife Margaret and their two sons and two daughters. Another daughter predeceased him.

 

 

• Nicholas Geoffrey Lemprière Hammond, academic and resistance hero, born November 15 1907; died March 24 2001.